De stille uitputting van werk dat niet klopt

Soms voelt werk een beetje als drijfzand. Niet meteen op de levensbedreigende manier zoals op de foto, maar meer op een sluimerende manier: je voelt al een tijdje dat je niet echt stevig staat.

Je energie vloeit weg, je loopt vast en iedere actie die je onderneemt om vooruit te komen, lijkt averechts te werken. Dat is vaak een duidelijk signaal dat je werksituatie niet (meer) past bij wie jij bent en wat je nodig hebt.

Hoe merk je dat je je in 'drijfzand' bevindt?

Energieverlies

Je haalt weinig voldoening of energie meer uit je werk en hebt thuis steeds minder puf om nog iets te ondernemen.

Tegenzin en sleur

Op zondag voel je het al: morgen begint het weer. En iedere werkdag lijkt steeds meer op de vorige.

Gebrek aan waardering

Je hebt het gevoel dat je meer in huis hebt dan eruit komt. Dat je meer verantwoordelijkheid zou kunnen dragen, maar dat het weinig lijkt uit te maken wat je doet.

Fysieke of mentale klachten

Je komt moeilijk tot rust, slaapt minder goed, piekert meer of hebt last van spanningsklachten, hoofdpijn of vermoeidheid.

Geen groei

Je mist uitdaging, ontwikkeling of het gevoel dat je ergens naartoe beweegt.

Een beetje drijven lijkt onschuldig, maar kost ongemerkt veel

Het lastige aan drijven is dat het er aan de buitenkant vaak helemaal niet zo problematisch uitziet.

Je functioneert en misschien krijg je zelfs regelmatig te horen dat je het prima doet. En toch kun je vanbinnen het gevoel hebben dat je nét niet op je plek zit, alsof je steeds energie aan het bijleggen bent om iets vol te houden wat eigenlijk niet bij je past.

Dat gevoel is vaak moeilijk uit te leggen, juist omdat er aan de buitenkant niet altijd iets ‘mis’ lijkt. Zelf merk je het op allerlei manieren: je bent sneller moe, vaker geïrriteerd, meer aan het piekeren en opvallend vaak bezig met de vraag: ‘Is dit het nou?’

Misschien ben je niet richtingloos, maar heb je gewoon te weinig zicht

Wat ik vaak zie, is dat mensen zichzelf gaan verwijten dat ze geen echte keuzes maken, niet in beweging komen of niet duidelijk genoeg zijn op hun werk. Maar vaak ligt het probleem niet bij je motivatie of discipline.

Je mist vooral zicht op hoe jij van nature in elkaar steekt, wat jou energie geeft, waar jij moeiteloos sterk in bent en in welke omgevingen je juist langzaam leegloopt zonder dat je het meteen doorhebt.

En zolang dat niet helder is, voelt kiezen vaak als gokken. En daar word je meestal niet rustiger van.

Talent is vaak minder spectaculair dan we denken

Veel mensen hebben bij het woord talent een nogal groots beeld. Alsof je pas van talent mag spreken als je ergens uitzonderlijk goed in bent, er applaus voor krijgt of er een indrukwekkende carrière omheen kunt bouwen.

Maar in de praktijk zit talent juist vaak in dingen die voor jou zó vanzelf gaan, dat je ze nauwelijks nog opmerkt. Dingen als snel verbanden zien, goed kunnen aanvoelen wat er speelt, koers houden waar een ander de aandacht verliest. Niet per se spectaculair, maar wel heel waardevol!

Alleen: als iets jou weinig moeite kost, ben je sneller geneigd om te denken dat het dus ook niet zoveel voorstelt. En precies daar onderschatten veel mensen zichzelf. Want wat voor jou vanzelf gaat, is lang niet voor iedereen vanzelfsprekend.

Soms ben je vooral goed geworden in aanpassen

Dat is ook zo’n verraderlijke; je bent dan niet alleen kwijtgeraakt waar je goed in bent, maar je bent vooral heel goed geworden in aanpassen aan wat nodig was. Aan wat verwacht werd, veilig voelde of gewoon slim leek.

En voor je het weet, ben je jaren verder in werk dat op zich best logisch verklaarbaar is, maar dat niet gevoed wordt door wie jij van nature bent. Dan heb je misschien prima ervaring opgebouwd, maar voel je steeds vaker dat er iets wringt.

Dat verschil merk je meestal eerder in je energie dan in je cv.

Wat te doen als je baan als drijfzand voelt

1. Stop met vechten

Als je echt in drijfzand terechtkomt, is het advies: stop met spartelen en ga op je rug liggen. Zo verdeel je je gewicht en zak je minder snel weg.

Ik vind dit een mooie metafoor voor 'wegzakken' in je werk. Stop met rennen, ga (letterlijk of figuurlijk) op je rug liggen, voel je lijf, adem naar je buik zodat je hoofd rustig wordt. En erken dat de huidige situatie niet werkt.

2. Onderzoek de oorzaak

Waar wringt het precies?

• Is het de bedrijfscultuur?

• De inhoud van je werk - te makkelijk, te moeilijk of gewoon niet passend?

• Je leidinggevende?

• Gebrek aan ontwikkelkansen?

• De werkdruk - te hoog of juist te laag?

En misschien nog belangrijker: ken je jezelf goed genoeg om dat helder te krijgen?

Wanneer je je eigen talenten, potentieel, energielekken en valkuilen niet scherp in beeld hebt, blijft het lastig om goed te onderscheiden waar het nu echt schuurt. In dat geval kan het helpend zijn om eerst de me.scan te doen.

3. Ga in gesprek

Praat met je leidinggevende over wat je ervaart. Of als juist daar het probleem ligt, zoek dan iemand anders binnen of buiten de organisatie met wie je veilig kunt sparren, zoals een vertrouwenspersoon of coach.

4. Onderzoek je opties

Misschien ontdek je dat het probleem niet per se bij de organisatie ligt, maar vooral bij de mismatch tussen jouw talenten en de rol die je nu vervult. Dan zijn er wellicht mogelijkheden binnen je huidige organisatie.

En als je voelt dat je ergens anders waarschijnlijk beter tot je recht komt, kan een kort coachtraject je helpen om niet zomaar weg te bewegen, maar bewust de juiste kant op.

5. Neem de regie

Blijf niet alleen nadenken, maar ga in gesprek met mensen. Leg contact met organisaties die je interessant lijken, bezoek een banenbeurs of werkgeversevenement. Op die manier verbreed je je horizon en ontdek je mogelijkheden buiten je eigen referentiekader.

Werk dat klopt voelt anders

Werk dat klopt is niet altijd moeiteloos, maar het voelt wel steviger. En vaak begint dat niet met een nieuwe baan, maar met zicht krijgen op wie jij van nature bent en wat daar wel en niet bij past.

Hier wil ik over sparren

De foto van het waarschuwingsbord maakte ik op 300 m afstand van mijn huis. :-)